Η Εκπαίδευση στην Αλλοτρίωση …

ΚΕΡΔΙΣΑΜΕ σε πράγματα και χάσαμε σε όνειρο. Δεν καθόμαστε πια ξαπλωμένοι κάτω από ένα δέντρο χαζεύοντας ξέγνοιαστοι τον ουρανό, αλλά στροβιλιζόμαστε μέσα στη δύνη μιας παγερής, αυτοματοποιημένης πραγματικότητας, αδυνατώντας να αποτινάξουμε το ενοχλητικό αίσθημα της ζωώδους εργατικότητας.
Αλλοτρίωση2«Στρατηγικός» στόχος αυτού του «πολιτισμού», που σήμερα παράγεται και σερβίρεται αφηνιασμένα (παγκοσμιοποίηση), είναι ο θρυμματισμός και η συντριβή των ανθρωπίνων σχέσεων, η παραγωγή αλλοτριωμένων αυτομάτων…
Είναι γνωστό ότι τα αλλοτριωμένα αυτόματα δεν μπορούν να σκεφτούν, δεν μπορούν να αισθανθούν, δεν μπορούν να αγαπήσουν, δεν μπορούν να υποφέρουν.

Το μεγάλο έγκλημα, λοιπόν, της σύγχρονης καπιταλιστικής βαρβαρότητας είναι η τεχνοκρατική ομοιομορφία και ισοπέδωση, η μετατροπή των ανθρωπίνων σχέσεων σε σχέσεις αλλοτριωμένων αυτομάτων, όπου «ο καθένας βασίζει τη σιγουριά του με το να μένει στενά προσκολλημένος στο κοπάδι, και να μη διαφέρει σε σκέψη, αισθήματα ή πράξεις» (Έριχ Φρομ).
Αλλοτρίωση«Όταν οι άνθρωποι μετατρέπονται σε γρανάζια της κοινωνικής μηχανής, οι σχέσεις τους αλλοτριώνονται, η γλώσσα τους αφυδατώνεται. O ζωντανός και φλογερός λόγος είναι πάντοτε το αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης του ατόμου με τον κόσμο. Το τραγικό στοιχείο της υπερκαταναλωτικής εποχής μας είναι η αποκοπή του ατόμου από τον εξωτερικό κόσμο.
O άνθρωπος σήμερα παραμένει τελείως μόνος, γεμάτος από μία βαθιά αίσθηση ανασφάλειας, άγχους και ενοχής, που δημιουργείται πάντα όταν δεν μπορεί να υπερνικηθεί η ανθρώπινη μοναξιά. Βεβαίως, ο «πολιτισμός» της αγοράς δεν αφήνει τίποτα ανεκμετάλλευτο. Προσφέρει πολλά καταπραϋντικά για να απαλλαγούν οι άνθρωποι από την αίσθηση της μοναξιάς: Είναι η άκαμπτη ρουτίνα της γραφειοποιημένης, μηχανικής δουλειάς, η ρουτίνα της ψυχαγωγίας, η παθητική κατανάλωση ήχων και φώτων που προσφέρει η βιομηχανία της ψυχαγωγίας, η παθιασμένη αγορά πραγμάτων, η μανιακή κατανάλωση σεξ κλπ.
Το αλμυρό νερό που προσφέρεται για να σβήσει τη δίψα είναι η γλώσσα της… μοναξιάς. O βιομηχανικός, δηλαδή, καταναλωτικός λόγος, η γλώσσα της διαφήμισης: O λόγος που τρέφεται και τροφοδοτεί τις αλλοτριωμένες ανθρώπινες σχέσεις, ο λόγος που διαβρώνει και αποξηραίνει τα πάντα.
Μοναξιά1O καταναλωτικός διαφημιστικός ίλιγγος δεν δημιουργεί απλώς την αίσθηση του ανικανοποίητου, αλλά και την ψευδαίσθηση ότι μπορεί να καλυφτεί το κενό με περισσότερα χρήματα, με ένα μεγαλύτερο σπίτι, με δύο αυτοκίνητα αντί για ένα, με τη μετακόμιση σ’ ένα καλύτερο προάστιο, με τη σεξουαλική απληστία και ευδαιμονία και με ένα σωρό άλλα υποκατάστατα…».

Η ΑΧΑΛΙΝΩΤΗ αυτή «κομπιουτεροποίηση» της γνωστικής διαδικασίας είναι η μήτρα του πνεύματος εκείνου, από το οποίο αναδύθηκαν τα βομβαρδιστικά και όλων των ειδών τα δηλητήρια. Είναι η πηγή μιας κακής διάνοιας που, ναι μεν καθιστά τον άνθρωπο ικανό να υποτάσσει και να καταστρέφει τη γη, πλην όμως ταυτόχρονα σκλάβο των πραγμάτων και της μηχανής.

ΘΕΛΟΥΝ μια νεολαία της εποχής: Με εσωτερική ξηρασία, με ένα τερατώδες μείγμα οξύνοιας στα μεμονωμένα ζητήματα και αδιαφορίας για το σύνολο. Μια νεολαία πνιγμένη μέσα σε μια θάλασσα λεπτομερειών, ανασφαλή, μοχθηρή, ψυχρή, ανταγωνιστική, βίαιη, να λατρεύει το χρήμα και να δολοφονεί την καρδιά…

Oι ανθρώπινες σχέσεις είναι -οι περισσότερες σήμερα- συμβατικές. Η «συμβατική σχέση» δεν είναι το υποκατάστατο, αλλά ακριβώς το αντίθετο της γνήσιας σχέσης. Τα λόγια, στις συμβατικές σχέσεις, είναι κυριολεκτικά κούφια, δεν έχουν καμία εκφραστική δύναμη, αφού η αληθινή επικοινωνία περνάει μέσα από ένα βαθύ αίσθημα που δεν μπορεί να υπάρξει κάτω από συνθήκες συμβατικές. Oι συμβατικές σχέσεις παγιώνουν έτσι τη συνήθεια, να ζούμε σε μια κατάσταση μόνιμης υποκρισίας.
Η οδύνη, βεβαίως, καιροφυλακτεί πάντα. Ακόμη και όταν μας παρουσιάζεται η ευκαιρία να ζήσουμε μιαν αυθεντική σχέση, είμαστε τόσο ασυνήθιστοι σε κάτι τέτοιο, τόσο ανέτοιμοι, που από φόβο μήπως δεν μπορέσουμε να ανταποκριθούμε, υιοθετούμε ψεύτικη συμπεριφορά. Φτάνουμε έτσι σε αδιέξοδο. Από τη μια οι σχέσεις μας είναι συμβατικές, ψεύτικες και οδυνηρές και από την άλλη οι γνήσιοι δεσμοί μάς κάνουν να πονούμε, γιατί απαιτούν μία συμπεριφορά βασισμένη στην αλήθεια που μας τρομάζει. Φοβόμαστε την αλήθεια και σιδερώνουμε τα αισθήματά μας: Δολοφονούμε ό,τι πιο ωραίο έχουμε μέσα μας…

ΜΑΤΑΙΟΠΟΝΕΙΤΕ, όμως, κύριοι! Θα αποτύχετε! Η νεολαία είναι το ένστικτο της ζωής και εσείς θέλετε να της επιβάλλετε το θάνατο, τον δικό σας θάνατο…

Ιούνιος 1999, περιοδικό resalto

Advertisements
This entry was posted in Κοινωνία and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s